Özel güvenlik sınavı hazırlık
Çok yerinde bir soru. Özel güvenlik görevlileri için “arama yetkisi” konusu en kritik konulardan biridir. Karışmaman için basit ve kalıcı şekilde şöyle ayırabilirsin:
1️⃣ Hakim
- Yargı yetkisi vardır.
- Adli arama iznini veren tek mercidir.
- Yani bir evde, işyerinde, özel alanda arama yapılacaksa hakim kararı gerekir.
📌 Örnek: Polis bir evde uyuşturucu olduğundan şüpheleniyor. Savcı bile tek başına “arama yapın” diyemez, hakimden yazılı karar çıkartır.
2️⃣ Savcı (Cumhuriyet Savcısı)
- Soruşturmayı yürüten kişidir.
- Hakimden arama kararı talep eder.
- Acil durumlarda (gecikmesinde sakınca olan hâl) kendisi arama emri verebilir, ama sonrasında mutlaka hakime onaylatır.
📌 Örnek: Bir suçlu kaçarken çantasını bir depoya bırakıyor. Beklemek mümkün değil. Savcı hemen arama talimatı verebilir. Ama sonra hâkimden onay alır.
3️⃣ Vali / Kaymakam
- İdari amirdir.
- Adli arama yetkisi yoktur.
- Onların yetkisi “önleme araması” için geçerlidir. (Toplum düzeni için önceden alınan tedbir).
📌 Örnek: Bir konser, miting veya derbi maçı öncesi “önleme araması” için valilik/kaymakamlık kararı çıkarılır. Bu sayede özel güvenlik ve kolluk, girişlerde üst araması yapabilir.
✅ Hafızada tutma formülü:
- Hakim = Karar (Adli arama kararı)
- Savcı = Talep (İster, soruşturmayı yürütür, acilse geçici emir)
- Vali = Önleme (Toplumsal düzen için önceden alınan karar)
İstersen sana bu bilgileri küçük bir tablo şeklinde özetleyeyim mi?
🔫 Tabancanın Parçaları ve Görevleri (ÖGG Sınav Notu)
1. Ana Gövde ve Mekanizma Parçaları
| Parça | Görevi |
|---|---|
| Gövde | Tüm parçaları üzerinde bulunduran ana kısım. |
| Sürgü | Atış sırasında geriye–ileri hareket ederek fişeğin atılması, kovanın boşaltılması ve yeni fişeğin yerleştirilmesini sağlar. |
| Yerine Getiren Yay | Sürgüyü geri hareketten sonra öne doğru getirir. |
| Horoz | Tetik çekildiğinde iğneye vurarak kapsülü patlatır. |
| Tetik | Çekildiğinde horozu veya iğneyi düşürerek ateşlemeyi sağlar. |
| Emniyet Mandalı | Tabancanın kazara ateş almasını önler. |
2. Namlu ve Atışla İlgili Parçalar
| Parça | Görevi |
|---|---|
| Namlu | Fişeğin patlamasıyla oluşan gaz basıncıyla çekirdeğin çıkış yaptığı boru kısmı. |
| Yiv (Rayyür) | Namlu içinde mermiye dönme hareketi kazandıran oyuklar. |
| Set | Yivler arasındaki çıkıntılar. |
| Rayyür | Yiv–set sisteminin tamamına verilen ad. |
| Hatve | Mermi çekirdeğinin namlu içinde bir tur dönmesi esnasında aldığı mesafe. |
3. Şarjör ve Besleme Sistemi
| Parça | Görevi |
|---|---|
| Şarjör | Fişekleri depolar ve tabancaya besler. |
| Gerdel | Şarjör içinde fişekleri yukarı iten parça. Son mermi atıldığında sürgü tutucuya temas ederek sürgüyü geride bırakır. |
| Gerdel Yayı (Şarjör Yayı) | Gerdeli yukarıya doğru iten yay. |
| Şarjör Tabanı | Şarjörün alt kısmını kapatan parça. |
4. Ateşleme ve Güvenlik Parçaları
| Parça | Görevi |
|---|---|
| İğne | Horozun darbesiyle kapsüle vurup ateşlemeyi sağlar. |
| Alev Kanalı | Kapsülde oluşan ateşin baruta ulaşmasını sağlayan kanal (fişek içinde). |
| Sürgü Tutucu (Sürgü Yakalayıcı) | Şarjör boşaldığında sürgüyü geride tutar. |
| Emniyet Mekanizması | Tabancanın istenmeden ateş almasını önleyen sistemler. |
💡 Ezber Tüyosu:
- Rayyür → Namlu içindeki “yol” (yiv–set sistemi).
- Hatve → Merminin namluda 1 tur dönme mesafesi.
- Gerdel → Mermileri yukarı iten “asansör”.
- Yerine Getiren Yay → Sürgüyü ileri “geri getiren” yay.
🔥 Yanıcı Maddelerin Sınıflandırması (ÖGG Dersi Özeti)
A Sınıfı – Katı Madde Yangınları
- Yanma Şekli: Kendi yapısında karbon içeren, genellikle kor bırakarak yanan maddeler.
- Örnekler: Tahta, kâğıt, kömür, pamuk, kumaş.
- Söndürme Yöntemi: Su, kuru kimyevi toz, köpük.
B Sınıfı – Sıvı ve Sıvılaşabilen Katı Yangınları
- Yanma Şekli: Buharlaşarak yanan yanıcı sıvılar.
- Örnekler: Benzin, tiner, boya, alkol, asfalt.
- Söndürme Yöntemi: Köpük, kuru kimyevi toz, karbondioksit (su kullanılmaz!).
C Sınıfı – Gaz Yangınları
- Yanma Şekli: Yanıcı gazların hava ile oluşturduğu patlayıcı karışım.
- Örnekler: LPG, doğalgaz, asetilen, hidrojen.
- Söndürme Yöntemi: Gaz vanasını kapatmak, kuru kimyevi toz, CO₂.
D Sınıfı – Hafif Metal Yangınları
- Yanma Şekli: Yüksek sıcaklıkta yanan hafif metaller.
- Örnekler: Alüminyum, magnezyum, titanyum, sodyum, potasyum.
- Söndürme Yöntemi: Özel D sınıfı tozlar (su kesinlikle kullanılmaz!).
E Sınıfı – Elektrik Yangınları (Bazı kaynaklarda “Elektrik” ayrı bir sınıf olarak geçmez, A-B-C yangınları içinde değerlendirilir.)
- Örnekler: Elektrikli cihaz, pano, kablo yangınları.
- Söndürme Yöntemi: Elektrik kesildikten sonra CO₂ veya kuru kimyevi toz.
📜 Özel Güvenlikte Kullanılan Temel Tutanak Türleri
1. Olay Tutanakları
- Olay Tutanağı → Meydana gelen olayın ayrıntılı olarak kayda geçirilmesi.
- Suçüstü Tutanağı → Bir suçun işlenirken yakalanması durumunda tutulur.
- Yakalama Tutanağı → Şüpheli şahsın yakalanma anı ve şartlarının kaydı.
- Arama Tutanağı → Kişi, araç veya eşya üzerinde yapılan aramanın kayıt altına alınması.
- Teslim Tesellüm Tutanağı → Suç unsuru, eşya veya şahsın yetkililere teslim edilmesi.
- Tespit Tutanağı → Bir durumun veya olayın resmî olarak tespiti (ör. zarar, hasar, eksiklik).
2. Emanet ve Teslim Tutanakları
- Emanete Alma Tutanağı → Geçici olarak muhafaza altına alınan eşya için düzenlenir.
- Teslim Etme Tutanağı → Emanete alınan eşyanın sahibine veya yetkiliye teslimi.
- Eşya Teslim Tutanağı → Kayıp veya bulunan eşyaların teslim edilmesi.
3. Bildirim Tutanakları
- İhbar Tutanağı → Olay veya şüpheli durumun resmî makamlara bildirilmesi.
- Tespit/İhtar Tutanağı → Eksiklik, kural ihlali veya riskli durumun ilgilisine bildirilmesi.
- Kayıp Eşya Tutanağı → Kayıp eşya bildirimi.
4. Nöbet ve Görev Tutanakları
- Nöbet Devir Teslim Tutanağı → Nöbetin bir görevli tarafından diğerine devredilmesi.
- Vardiya Raporu/Tutanağı → Görev süresince yapılan işlerin özetlenmesi.
- Olay Defteri (Rapor Defteri) Kaydı → Günlük olay ve gelişmelerin yazıldığı kayıt.
5. Diğer Özel Amaçlı Tutanaklar
- Kimlik Teslim/Tesellüm Tutanağı → Geçici olarak alınan kimliklerin kaydı.
- Yasaklı Madde Teslim Tutanağı → Güvenlikten geçirilirken alınan kesici, delici, tehlikeli maddeler.
- Zimmet Tutanağı → Demirbaş veya teçhizat tesliminde.
- Hasar/Zarar Tespit Tutanağı → Maddi zararların kayıt altına alınması.
- Kaza Tutanağı → Görev alanında meydana gelen iş kazası, trafik kazası vb.
💡 Sınavlarda genellikle şunlar daha çok sorulur:
Olay tutanağı, ihbar tutanağı, emanete alma tutanağı, suçüstü tutanağı, yakalama tutanağı, nöbet devir teslim tutanağı, arama tutanağı, teslim tesellüm tutanağı.
