Elbette! Aşağıda, “S&P 500 Ayı Piyasası Gelmeden Önce Ortaya Çıkan Ortak İşaretler” başlıklı bir blog yazısı hazırladım. Yazı hem bilgi verici hem de sade ve akıcı bir dille yazılmıştır. İstersen bloguna göre tonunu değiştirebilirim.

📉 S&P 500 Ayı Piyasasına Girmeden Önce Görülen Ortak İşaretler

Finansal piyasalarda yatırım yapan herkesin korkulu rüyası: Ayı piyasası. S&P 500 gibi büyük endekslerde ayı piyasası, genellikle zirveden en az %20 düşüş olarak tanımlanır ve yatırımcılar için hem maddi hem de psikolojik olarak zorlu dönemler yaratır.

Peki bu düşüşleri önceden öngörmek mümkün mü? Tam anlamıyla kesin bir tahmin yapmak zor olsa da, geçmiş ayı piyasalarına baktığımızda bazı ortak sinyallerin tekrar ettiğini görüyoruz. İşte ayı piyasası kapıyı çalmadan önce karşımıza çıkan o işaretler:

1. 📈 Faiz Artış Döngüleri: Fed Sıkılaşıyorsa Dikkat

Tarihsel olarak, ayı piyasalarının çoğu Fed’in faiz artırma döngülerine denk gelmiştir. Merkez Bankası enflasyonu kontrol altına almak için faizleri artırmaya başladığında, borçlanma maliyeti yükselir, likidite azalır ve bu da hisse senetleri üzerinde baskı oluşturur.

Örnek: 2000 ve 2008 krizlerinden önce Fed uzun süreli faiz artırımları yapmıştı. 2022’deki düşüşte de aynı durum tekrarlandı.

2. 🔁 Getiri Eğrisinin Tersine Dönmesi (Inverted Yield Curve)

Bu, piyasanın "resesyon geliyor" sinyalidir. Normalde uzun vadeli tahvil faizleri kısa vadeli olanlardan yüksektir. Ancak bu tersine döndüğünde, yatırımcılar gelecekteki büyümeye güvenmediklerini gösterir.

Tarihsel olarak, bu sinyal genellikle 12-18 ay içinde bir ekonomik daralma ve beraberinde bir ayı piyasası ile sonuçlanmıştır.

3. 📉 Ekonomik Verilerde Bozulma

• İmalat PMI verisi 50’nin altına düşmeye başlarsa...
• Tüketici güveni zayıflıyorsa...
• İşsizlik oranı dip seviyeden yukarı dönüyorsa...

...bunlar ekonomide yavaşlamaya işaret eder ve piyasalar genellikle bu sinyalleri erkenden fiyatlamaya başlar.

4. 💼 Şirket Karlılığında Gerileme

Şirketler daha az kâr etmeye başladığında, yatırımcıların risk iştahı azalır. Eğer kazanç raporlarında:

• Kâr marjlarında düşüş
• Satışlarda yavaşlama
• Geleceğe dair kötümser beklentiler (guidance) görüyorsak...

...bu, endeksin yönü için olumsuz bir işarettir.

5. 💰 Aşırı Değerlemeler ve Balonlaşma

Piyasada bir coşku havası varsa, herkes alım yapıyorsa ve hisse senetlerinin fiyat/kazanç (P/E) oranları tarihi ortalamaların çok üzerindeyse, bu durum sürdürülemez hale gelir.

Dot-com balonu (2000) ve 2021 yılındaki teknoloji rallisi bu tür dönemlerin tipik örnekleridir. Sonrası genellikle sert olur.

6. ⚠️ Likidite Sıkışıklığı ve Kredi Piyasasında Stres

Merkez bankaları bilanço küçültmeye başlarsa (QT), kredi muslukları kapanır. Aynı zamanda şirket tahvillerinde faiz farkları (spread) artarsa, bu da yatırımcıların riskten kaçındığını gösterir.

7. 🛰️ Jeopolitik Gerilimler ve Şoklar

Bazı ayı piyasaları dışsal şoklarla tetiklenir:

• Savaşlar
• Pandemiler
• Enerji krizleri gibi...

Bu durumlar piyasada zaten var olan kırılganlıkları ortaya çıkarabilir.

8. 📊 Teknik Göstergeler: Grafikler Yalan Söylemez

Bazı yatırımcılar teknik analizle büyük düşüşleri önceden sezebildiklerini savunur. Öne çıkan sinyaller:

• 200 günlük hareketli ortalamanın altında kalıcı fiyatlamalar
• "Death Cross" (50 günlük ortalamanın 200 günlük ortalamanın altına düşmesi)
• Yükselen volatilite (VIX > 30 gibi)

⏳ Sonuç: Ayı Gelmeden Önce Hava Kararıyor

Ayı piyasasını “tahmin etmek” asla kesin bir bilim değildir. Ancak yukarıda saydığımız sinyallerin birkaç tanesi aynı anda ortaya çıkmaya başladığında, bu durum bir kırılmanın habercisi olabilir.

Bu nedenle yatırımcılar olarak yapmamız gereken:

• Ekonomik ve finansal göstergeleri yakından takip etmek
• Portföyümüzü bu risklere göre çeşitlendirmek
• Duygusal değil, veriye dayalı kararlar almak

Unutmayalım: Ayı piyasaları sonsuza kadar sürmez ama hazırlıksız yakalananlar için büyük kayıplara yol açabilir.

🧠 Bonus: Takip Etmeniz Gereken Göstergeler

📬 Siz ne düşünüyorsunuz? Bu göstergelerden hangisini daha çok önemsiyorsunuz? Yorumlarda fikirlerinizi paylaşın!